czwartek, 19 kwietnia 2018

Epilog 2 pp Leg. AK

Biblioteka Publiczna we Włoszczowie zaprasza na wykład dr. Marka Jedynaka pt. Bitwy pod Olesznem i Chotowem. Epilog 2 Pułku Piechoty Legionów AK
  
Spotkanie odbędzie się 25 kwietnia 2018 r. o godz. 17.00 w sali konferencyjnej Biblioteki Publicznej we Włoszczowie. Wstęp wolny. Serdecznie zapraszam!

czwartek, 12 kwietnia 2018

Ponury, Nurt i... Kopernik

Serwis "Nauka w Polsce" podał, że "naukowcy odtworzą staropolskie leki i terapeutyki na podstawie recept sprzed 400 lat. Farmaceuci i biotechnolodzy pod kierunkiem historyka z Uniwersytetu Wrocławskiego zrekonstruują i sprawdzą jak działały medykamenty opisywane w historycznych źródłach". Gratuluję pomysłu i życzę powodzenia w badaniach. Jest mi to temat niezmiernie bliski, ponieważ jeden z żołnierzy Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury" zajmował się dokładnie takimi badaniami już w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w.

Chcę w tej sytuacji przybliżyć Państwu sylwetkę kpt. dr. n. farm. Zdzisława Adama Mameły ps. "Grom". Urodził się w 1923 r. w Bodzechowie w rodzinie Michała i Marianny z d. Kazimierskiej. Do 1939 r. uczył się w gimnazjum w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Spotkanie w ramach Miesiąca Pamięci Narodowej

Sołtys Rogowa oraz Wiejski Dom Kultury w Rogowie k. Końskich zapraszają 19 kwietnia 2018 r. na godz. 17.00  na spotkanie w ramach Miesiąca Pamięci Narodowej.
  
Konecki historyk Marian Wikiera i sołtys Rogowa Marek Kozerawski przybliżą sylwetki żołnierzy AK i członka GL pochodzących z podkoneckiej wsi. Cztery sylwetki, cztery drogi przez wojenną pożogę, wszyscy związani z jedną wsią. Warto przybyć i posłuchać. Zaprezentowane zostaną sylwetki nw. osób:

środa, 28 marca 2018

Motocyklem w poszukiwaniu idei

Chciałbym dziś Państwu zarekomendować książkę nie tylko dla motocyklistów - Motocyklem w poszukiwaniu idei Grzegorza Panka to zapis z kilkunastu podróży jednośladem po Polsce. Autor dotarł także w Góry Świętokrzyskie do miejsc związanych ze Zgrupowaniami Partyzanckimi AK "Ponury" i I batalionem 2 pp Leg. AK "Nurta".
  

czwartek, 15 marca 2018

Odznaka Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"-"Nurt"

Odznaka Środowiska "Ponury"-"Nurt"
(foto Marek Jedynak)
Przedstawiam Państwu temat, który niestety należy stale przypominać. Powodem tego jest prawdopodobnie uniwersalność, prostota, klasyka i to coś, co posiada ta piękna odznaka...
   
Weterani oddziałów partyzanckich Armii Krajowej płk. Jana Piwnika „Ponurego” i mjr. Eugeniusza Kaszyńskiego „Nurta” przywiązani byli do wzorców wyniesionych z okresu Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej. Jako skupisko ludzi wywodzących się z jednej formacji zbrojnej, pragnęli wyróżniać się na tle pozostałych grup kombatanckich. Te tendencje dodatkowo powiększała ich niezależna działalność w Środowisku Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”–„Nurt”. Umożliwiła im to znana dziś w Polsce i bezbłędnie kojarzona odznaka. Świadczy to o jej uniwersalności, trafnym wyborze i przede wszystkim prostocie elementów, z których się składa.

piątek, 9 marca 2018

Opaski Armii Krajowej

Opaska gen. Tadeusza Komorowskiego "Bora",
dowódcy Armii Krajowej
Podczas kombatanckich uroczystości możemy spotkać się z przeróżnymi wariacjami na temat biało-czerwonych opasek, noszonych przez weteranów. Z resztą nie tylko weterani, ale i zdecydowanie młodsi sympatycy Armii Krajowej obecnie noszą opaski. Najczęściej można zobaczyć na nich litery „AK”, kotwicę Polski Walczącej lub orła białego, nazwę miejscowości, gdzie działa koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Spotkać się można także z innymi „wariacjami na temat”, ale te pozwolę sobie akurat przemilczeć…
   
Różnorodność widać także w sposobie noszenia opasek. Część osób zakłada je na lewe ramię, część – na prawe. Obecnie pod tym względem panuje całkowita dowolność. Można zawsze powiedzieć, że liczy się symbol, pamięć o czynie zbrojnym AK itd. Jak to jednak było podczas II wojny światowej? Kto, gdzie i kiedy zaczął występować regularnie z biało-czerwonymi opaskami? Czy żołnierze AK nosili je przez całą wojnę?

środa, 7 marca 2018

Kazimierz Czesław Rybczyński "Sokół"

W pobliżu obozowiska Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury" na Wykusie w Lasach Siekierzyńskich stacjonował także wydzielony oddział ochrony radiostacji Komendy Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK pod dowództwem ppor. Jana Kosińskiego "Inspektora Jacka". Ugrupowanie to zostało zdziesiątkowane podczas III obławy na Wykusie 28 października 1943 r. Przeżyli nieliczni. Kilku z nich dołączyło do Zgrupowań pod dowództwem por. cc. Jana Piwnika "Ponurego". Kilku opuściło las i powróciło do konspiracji.

Jednym z żołnierzy "Inspektora Jacka" był sierż. Kazimierz Czesław Rybczyński "Sokół". Urodził się 21 marca 1909 r. w Słupi Nowej w rodzinie Stefana i Anny z d. Gajewskiej. Ochrzczony został w parafii pw. św. Wawrzyńca w Nowej Słupi.

środa, 28 lutego 2018

Stanisław Wolff - partyzancki kronikarz

Szanowni Państwo, zapraszam serdecznie do lektury numeru 9/2018 z 4 marca 2018 r. "Tygodnika eM". Prezentuję w nim sylwetkę st. strz. z cenz. Stanisława Wolffa "Babińskiego", "Staszka". Znawcy dziejów Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury" doskonale wiedzą, kim był "Staszek". Pozostałym zdradzę, że był autorem dziennika pisanego na bieżąco podczas walk w 1943 r. Z oddziałów dowodzonych przez por. Jana Piwnika "Ponurego" zachowały się tylko dwa memuary.

Wersję pdf można pobrać tutaj.

poniedziałek, 26 lutego 2018

Losy Wyklętych - żołnierze AK w konspiracji niepodległościowej

Delegatura IPN w Kielcach zaprasza nauczycieli i uczniów na spotkania edukacyjne z okazji Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych". Zaplanowane zostały spotkania w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” przy ul. Warszawskiej 5 w terminach: 28 lutego godz. 10.00, 6 marca godz. 10.00, 7 marca godz. 12.00, 8 marca godz. 10.00 oraz 12.00, 9 marca godz. 10.00. W programie spotkań znajduje się prelekcja historyka z kieleckiej delegatury IPN na temat powojennego podziemia niepodległościowego oraz projekcja filmu Zapora w reż. K. Starczewskiego.
   
Ponadto zapraszamy również na wykład otwarty dr. Marka Jedynaka pt. Losy Wyklętych - żołnierze AK w konspiracji niepodległościowej w dniu 6 marca 2018 r. o godz. 17.00, oczywiście także w Centrum Edukacyjnym IPN "Przystanek Historia" przy ul. Warszawskiej 5 w Kielcach.


sobota, 24 lutego 2018

Cmentarz wojenny k. Skarżyska-Kamiennej

Cmentarz wojenny w lesie na zachód od Skarżyska Książęcego to chyba jedyna nekropolia, która pozostała po II wojnie światowej w miejscu jej posadowienia. Wspólnie z red. Tomaszem Trepką z "Echa Dnia" przypomnieliśmy o tym niezwykłym miejscu. Spoczywają tam żołnierze Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury" polegli w 1943 r., ale także żołnierze innych oddziałów AK i konspiratorzy z Podobwodu AK Skarżysko-Kamienna krypt. "Morwa". Zapraszam do wirtualnych odwiedzin spoczywających tam żołnierzy. Może zachęci to Państwa do wycieczki w te piękne lasy. Wiosna za pasem...

piątek, 23 lutego 2018

O Władysławie Wasilewskim "Osecie" słów kilka

I choćbym nie wiem jak się gimnastykował i kwerendę prowadził, to zawsze po wydaniu książki znajdą się jakieś materiały, które warto byłoby przedstawić...
  
Tym razem prezentuję Państwu dokument wystawiony przez kpr. pchor. Władysława Wasilewskiego "Oseta", dowódcę 1 plutonu III Zgrupowania Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury". 

czwartek, 22 lutego 2018

Kadra dowódcza 2 Dywizji Piechoty Legionów AK w konspiracji niepodległościowej

Na zaproszenie stowarzyszenia Ostrowieccy Patrioci w tym roku również będę miał przyjemność wziąć udział w obchodach Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" w Ostrowcu Świętokrzyskim. 
  
Zapraszam Państwa do galerii fotografii Kina Etiuda 1 marca 2018 r. na godz. 19.00, gdzie wygłoszę prelekcję pt. Kadra dowódcza 2 Dywizji Piechoty Legionów AK w konspiracji niepodległościowej.
 
Po prelekcji będzie miał miejsce przedpremierowy pokaz filmu Obława w reżyserii Maksymiliana Bednarza.

środa, 21 lutego 2018

Żydzi w oddziałach Armii Krajowej (1) - Halina Zawadzka "Malina"

Moje badania zbiegły się w czasie z ostatnio nagłośnioną i skomplikowaną sytuacją dotyczącą stosunków polsko-izraelskich. Kwestia poprawnego nazewnictwa niemieckich obozów koncentracyjnych funkcjonujących podczas II wojny światowej na terytorium okupowanej Polski będzie podnoszona niestety jeszcze nie jeden raz. Obok tego jak mantra przez niektóre środowiska przywoływany będzie rzekomy antysemityzm Polaków. Stając po stronie polskiej racji stanu chciałbym przedstawić sylwetki tych Żydów, którzy dzięki Armii Krajowej uniknęli śmierci z rąk niemieckich oprawców.

Pierwszą przedstawicielką religii mojżeszowej, o której chcę Państwu opowiedzieć, jest Halina Zawadzka "Malina". Urodziła się w Końskich, w rodzinie miejscowego dentysty Daniela Hipolita Kona i Leonii z d. Szpitbaum w 1924 r.
   

wtorek, 20 lutego 2018

Zmiany, zmiany, zmiany

Szanowni Państwo,
   
Kto jest aktywnym użytkownikiem Facebooka na pewno już wie, że nastąpiły pewne zmiany. Zdecydowaliśmy się podzielić naszą działalność popularyzatorską i naukową. Moja aktywność na blogu "Wokół Wykusu" (tym tradycyjnym i facebookowym) w dalszym ciągu będzie skupiała się na żołnierzach Armii Krajowej z Wykusu służących w szeregach Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury" i w I batalionie 2 Pułku Piechoty Legionów AK oraz działających po II wojnie światowej w Środowisku Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"-"Nurt".
   
Zapraszam do polubienia nowej facebookowej strony bloga "Wokół Wykusu" oraz lektury kolejnych - mam nadzieję, że interesujących - wpisów. 


poniedziałek, 19 lutego 2018

Nabór tekstów do gazety "Wykus" 2018

Jak co roku podczas uroczystości na Wykusie kolportowana będzie jednodniówka „Wykus”. Stali bywalcy uroczystości tytuł znają doskonale. Od 1996 r. weterani AK oraz Ich spadkobiercy na łamach gazety przybliżają dzieje Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury", I batalionu 2 Pułku Piechoty Legionów AK oraz Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"-"Nurt".

Od lat uczestnicy partyzanckich uroczystości współtworzą nasze wydawnictwo. Dlatego także i w tym roku mam przyjemność i zaszczyt zaprosić Państwa do nadsyłania artykułów do gazety "Wykus".

wtorek, 6 lutego 2018

75. rocznica zagłady IV Odcinka "Wachlarza"

Więzienie w Mińsku
W połowie grudnia 1942 r. do Komendy Głównej AK zaczęły spływać niepokojące informacje o masowych aresztowaniach członków wydzielonej organizacji dywersyjnej „Wachlarz” na Kresach Wschodnich. Celem organizacji było prowadzenie dywersji na zapleczu frontu wschodniego poza przedwojennymi granicami II RP. O ile na III Odcinku Wachlarza z bazą w Brześciu nad Bugiem Niemcy zatrzymali jedynie czterech żołnierzy, w tym dwóch cichociemnych, to na IV Odcinku z siedzibą w Mińsku wpadło blisko 20 osób, w tym 5 skoczków. Aresztowani z III Odcinka zostali odbici 18 stycznia 1943 r. z więzienia w Pińsku przez grupę uderzeniową pod dowództwem cichociemnego por. Jana Piwnika „Donata” vel „Ponurego”. Wydobycie osadzonych z więzienia w Mińsku miał osobiście nadzorować szef sztabu Wachlarza mjr Stefan Rychter „Tumry” oraz cichociemny rtm. Jerzy Sokołowski „Mira”. Niestety, finał akcji okazał się tragiczny.

czwartek, 1 lutego 2018

III Sandomierska Sesja Popularnonaukowa

Zapraszam Państwa do królewskiego miasta Sandomierza, gdzie po raz trzeci wspólnie z Robertem Piwko organizujemy Sandomierską Sesję Popularnonaukową. Tym razem tematem obrad będą losy żołnierzy Obwodu Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej w Sandomierzu. Sesji patronują Marek Bronkowski - burmistrz Sandomierza oraz dr Dorota Koczwańska-Kalita - naczelnik Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach.

Spotkanie odbędzie się w Ratuszu Miejskim (Rynek 1) w Sandomierzu 13 lutego 2018 r., początek o godz. 16.00. Szczegółowy program znajdą Państwo w rozwinięciu posta.

niedziela, 28 stycznia 2018

74. rocznica likwidacji agenta gestapo ppor. Jerzego Wojnowskiego "Motora"

1. "Ponury" i "Robot" na Wykusie.
Jedną z podstawowych zasad konspiracji było budowanie struktur na sprawdzonych, godnych zaufania ludziach. Oczywiście wśród członków podziemia także zdarzały się jednostki z, oględnie mówiąc, zbyt długim językiem. O wiele gorsza w skutkach była jednakże działalność konfidentów oraz agentów gestapo, którzy wniknęli lub wywodzili się z organizacji. Jednym z najjaskrawszych przykładów niemieckiego szpiega w szeregach AK był oficer Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”, ppor. Jerzy Wojnowski „Motor”.

piątek, 26 stycznia 2018

Ppor. cz.w. Zdzisław Stefan Rachtan "Halny" (1924-2014)

Cztery lata temu, 26 stycznia 2014 r., w Warszawie w wieku 90 lat zmarł podporucznik czasu wojny Zdzisław Stefan Rachtan „Halny” vel „Zdzisław Drzazga”. Ostatni oficer Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury” i I batalionu 2 pułku piechoty Legionów AK, awansowany na stopień oficerski jeszcze podczas II wojny światowej. Jeden z twórców i założycieli niezależnego kombatanckiego Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”–„Nurt” i jeden z inicjatorów budowy kapliczki Matki Boskiej Bolesnej na Wykusie. Honorowy Przewodniczący Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”–„Nurt”. Laureat Nagrody IPN „Kustosz Pamięci Narodowej”. Honorowy Obywatel Wąchocka i Starachowic.

czwartek, 18 stycznia 2018

75. rocznica rozbicia więzienia w Pińsku

1. Plan więzienia w  Pińsku





Najliczniejszą grupę wśród cichociemnych – spadochroniarzy Armii Krajowej stanowili specjaliści wyszkoleni w zakresie dywersji. Podczas kursów trenowali różne warianty akcji zbrojnych, w tym odbijanie więźniów. Posiadanie tego typu umiejętności było jednym z powodów mianowania dowódcą akcji rozbicia więzienia w Pińsku cichociemnego por. Jana Piwnika „Ponurego” vel „Donata”. Uderzenie zostało wykonane 18 stycznia 1943 r. i przeszło do akowskiej legendy jako jedna z najlepiej przeprowadzonych akcji tego typu.