środa, 1 lipca 2015

Kadra dowódcza Okręgu Radomsko-Kieleckiego ZWZ-AK cz. II (zaproszenie)

Radomska Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej i Miejska Biblioteka Publiczna w Radomiu zapraszają do udziału w II edycji konferencji popularnonaukowej pt. Kadra dowódcza Okręgu Radomsko-Kieleckiego ZWZ-AK "Jodła" w latach 1939-1945.
    
Celem tego przedsięwzięcia jest pochylenie się nad drogami życiowymi osób, które w okresie okupacji niemieckiej służyły – w stopniach oficerskich – we wszystkich strukturach Okręgu „Jodła”. Chociaż założenia konferencji kładą akcent na ten właśnie czas, interesują nas również wydarzenia mające miejsce przed Wrześniem 1939 r. oraz losy bohaterów referatów w okresie powojennym.

wtorek, 23 czerwca 2015

Wykus z policyjnej perspektywy

Po 1990 r. na Wykusie, z inicjatywy weteranów "Ponurego" i "Nurta" zaczęli pojawiać się funkcjonariusze Policji. Dzisiaj ich widok nikogo nie dziwi. Część z nich oczywiście przybywa na Wykus z obowiązku. Część zaś dlatego, że również utożsamia się z tradycją walk Armii Krajowej, z legendarnymi postaciami cichociemnych i ich żołnierzy. Dzisiaj na blogu Wokół Wykusu oddajemy głos jednej z funkcjonariuszek Policji, która należy do tej drugiej grupy:

niedziela, 21 czerwca 2015

„Opowiadania partyzanta” według M. Wańkowicza

„Michał Bajsa nie jest literatem. Ale literat wiele może się od niego nauczyć”
Melchior Wańkowicz 

W nawiązaniu do planowanej publikacji oryginalnej wersji Opowiadań partyzanta autorstwa Michała Basy i sugestii co do jej zrecenzowania pragnę przypomnieć, iż dzieło to, jeszcze zanim ukazało się w formie książkowej, zwróciło uwagę Melchiora Wańkowicza. W swojej książce Wojna i pióro (I wydanie w 1974 r.) w szerokim ujęciu traktującej o pracy reportera wojennego oraz stylu reportażu na przestrzeni dziejów, pisarz poświęcił mu rozdział pt. Chłopski reportaż (autor Na tropach Smętka przekręcił przy tym nazwisko „Mściciela”, co zauważyć można w zamieszczonym na wstępie cytacie). Wańkowicz wysoko ocenił twórczość Basy, przytaczając obszerny fragment opisujący przeżycia bohatera podczas październikowej obławy na Wykus.

piątek, 19 czerwca 2015

Stosunki „Ponurego” z partyzantką radziecką na Nowogródczyźnie


Sytuacja Armii Krajowej na kresach północno-wschodnich w 1944 roku była niezwykle skomplikowana. Oprócz oczywistego przeciwnika, jakim był niemiecki okupant, którego zwalczanie było jak najbardziej uzasadnione, występował problem partyzantki radzieckiej. Sowieci pod sztandarami walki z Niemcami, dość często dopuszczali się akcji przeciwko oddziałom akowskim oraz polskiej ludności cywilnej. Jednym z oficerów, który musiał się zmierzyć z tym problemem był por. Jan Piwnik „Ponury” – dowódca VII batalionu 77 pułku piechoty AK. 

wtorek, 16 czerwca 2015

71. rocznica śmierci płk. Jana Piwnika „Ponurego”

Jan Piwnik w PSZ na Zachodzie
(Zbiory Mieczysława Sokołowskiego)

16 czerwca 2015 r. przypada 71. rocznica
bohaterskiej śmierci płk. Jana Piwnika „Ponurego”,
jednego z najsłynniejszych cichociemnych – spadochroniarzy Armii Krajowej, legendarnego dowódcy partyzanckiego z Gór Świętokrzyskich i Nowogródczyzny
 
Jan Piwnik urodził się 31 sierpnia 1912 r. w chłopskiej rodzinie w Janowicach koło Ostrowca Świętokrzyskiego. Jego matka Zofia z domu Kłonica była rodowitą Janowiczanką, natomiast ojciec, również Jan, pochodził z pobliskich Mirkowic. Piwnik miał dwie siostry: Agnieszkę i Katarzynę oraz brata Józefa. W 1923 r. ukończył mieszczącą się w Janowicach szkołę powszechną i starał dostać się do Męskiego Gimnazjum im. Joachima Chreptowicza w Ostrowcu Świętokrzyskim. Mimo pomyślnie zdanych egzaminów do szkoły nie został przyjęty od razu, lecz dopiero w następnym roku jako ekstern.

czwartek, 11 czerwca 2015

Michał Basa i "Opowiadania partyzanta"

W przeddzień uroczystości na Wykusie chciałbym Państwu przedstawić kolejną ważną inicjatywę zrealizowaną przez rodzinę żołnierzy "Ponurego" i "Nurta". Na naszym blogu przedstawialiśmy już działania krewnych Feliksa Konderki "Jerzego", Zbigniewa Tatomira "Korczaka", czy Jerzego Oskara Stefanowskiego "Habdanka".
  
Tym razem chciałbym Państwu przedstawić inicjatywę Adama Basy - wnuka Michała Basy "Mściciela", żołnierza oddziału ochrony radiostacji ppor. Jana Kosińskiego "Inspektora Jacka". Jego postać na naszym blogu przedstawiła dawno temu Aleksandra Lubczyńska.

poniedziałek, 1 czerwca 2015

Zmarł Henryk Pawelec "Andrzej"

Henryk Pawelec "Andrzej"
(foto Stanisław Dudek)
W sobotę 30 maja br. zmarł mjr Henryk Pawelec "Andrzej" - jeden z twórców oddziału AK "Wybranieccy", dowódca zwiadu konnego I batalionu 4 pułku piechoty Legionów AK, w 1945 r. dowódca oddziału "Nie" w rejonie Bodzentyna, a następnie żołnierz 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. Był kawalerem Orderu Wojennego Virtuti Militari V kl. W 1994 r. dzięki jego staraniom na Wykus sprowadzone zostały prochy mjr. cc. Eugeniusza Kaszyńskiego "Nurta". Cześć Jego pamięci! 
 
Pogrzeb śp. Henryka Pawelca odbędzie się 5 czerwca o godz. 14.00 w kościele garnizonowym przy ul. Chęcińskiej w Kielcach. Po mszy św. doczesne szczątki śp. "Andrzeja" zostaną odprowadzone na cmentarz komunalny w Cedzynie. 
  
Zgodnie z ceremoniałem wojskowym, Kawalerowi Orderu Wojennego Virtuti Militari przysługuje asysta honorowa pododdziału Wojska Polskiego z udziałem orkiestry wojskowej oraz oddaniem salwy honorowej nad grobem.
  

niedziela, 24 maja 2015

Ławeczka "Halnego"

W związku z ciekawym projektem, który narodził się wśród członków Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"-"Nurt", przedstawiam Państwu list otwarty. Inicjatywa naprawdę warta poparcia - zarówno pod względem sposobu upamiętnienia, jak i pod względem plastycznym. Jak dobrze spojrzeć, to są to ławki z pewnej polany niedaleko Starachowic...
  
Szanowni Państwo,
Szanowni Przyjaciele,

W marcu 2014 r., na wniosek Zastępcy Prezydenta Starachowic Pana Sylwestra Kwietnia oraz Dyrektora Urzędu Miasta Pana Aleksandra Łąckiego, Rada Miasta Starachowic podjęła decyzję, aby skwer mieszczący się przy ul. Armii Krajowej nosił imię porucznika czasu wojny Zdzisława Rachtana ps. „Halny”.

piątek, 22 maja 2015

Wykus 2015

Tegoroczna koncentracja Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich Armii Krajowej "Ponury"-"Nurt" odbędzie się w dniach 13-14 czerwca 2015 r. w Wąchocku i na legendarnym Wykusie. Dodatkowo w przeddzień uroczystości zapraszamy na film do Skarżyska-Kamiennej. Szczegółowy program znajdą Państwo w rozwinięciu wiadomości.

czwartek, 21 maja 2015

Fotografista

W miony piątek (15 maja) miałem przyjemność uczestniczyć w Wólce Milanowskiej k. Nowej Słupi w premierowym pokazie filmu pt. Fotografista. Feliks Konderko w reżyserii Sławomira Mazura. Dokument o losach żołnierza oddziałów AK "Ponurego" i "Nurta" - Feliksa Konderki "Jerzego" - powstał z inicjatywy i funduszy jego kuzyna Mariusza Baran-Barańskiego. Konderko nie tylko był żołnierzem. Zarobkowo zajmował się także fotografią. Stąd i tytuł filmu.