Rocznica śmierci mjr. Eugeniusza Kaszyńskiego "Nurta"

Na emigracji politycznej w Londynie 24 marca 1976 r., w wieku 67 lat, zmarł cichociemny mjr Eugeniusz Gedymin Kaszyński "Nurt", "Mur", "Zygmunt", ostatni dowódca Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury" i ostatni dowódca 2 Pułku Piechoty Legionów AK. 

   

Pochowany został 2 kwietnia 1976 r. na Cmentarzu Gunnersbury w zachodniej dzielnicy Londynu – Ealing. Informacje o jego śmierci w krótkim czasie dotarły do Polski. Kombatanci skupieni wokół Wykusu w kościołach w całym kraju zamówili Msze święte za duszę swego dowódcy.

Sztandar Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"

Chorągwie i sztandary w polskiej tradycji wojskowej sięgają okresu średniowiecza. Na przestrzeni wieków pełniły różnego rodzaju funkcje – od znaku rozpoznawczego na polu walki do honorowego symbolu oddziału, który swój charakter przybrał w XVIII w. i w tej postaci trwa do dziś. W kulturze i obyczajowości wojskowej stały się jednym z najważniejszych wyróżników i wyrazem uczuć patriotycznych. 

   

Symbole te od samego początku były obiektem największej dbałości i poświęcenia ze strony żołnierzy. Chorągwie z Orłem Białym towarzyszyły Polakom walczącym o niepodległość na wszystkich frontach nowożytnych wojen. Także po 1918 r. odradzająca się Rzeczpospolita a z nią Wojsko Polskie czerpały z tradycji przyjmowania sztandarów przez poszczególne formacje liniowe oraz szkoły oficerskie i podoficerskie. Dekret Prezydenta RP o znakach wojska i marynarki wojennej z 1937 r. stwierdzał, że „sztandar jest widomym znakiem uosabiającym Państwo Polskie; jest symbolem najwyższych wartości ducha i ciała, których Polska wymaga od swych żołnierzy”. 

Recenzja książki o "Tarzanie"

Ppor. Tomasz Wójcik "Tarzan"
(foto ze zb. M. Jedynaka)

Dzisiaj, 27 września, obchodzimy Dzień Polskiego Państwa Podziemnego. W 1998 r. przez aklamację Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił ten dzień jako święto państwowe, które ma przypominać o powołaniu Służby Zwycięstwu Polski w okupowanej Warszawie. Jak stwierdzili posłowie w uchwale "To historyczne wydarzenie zapoczątkowało budowę Polskiego Państwa Podziemnego, fenomenu w dziejach nie tylko II wojny światowej".

Nam zaś, kolejnemu pokoleniu, przychodzi dzisiaj nie tylko pamiętać o wydarzeniach II wojny światowej i poświęceniu Narodu Polskiego. Musimy czynnie przeciwstawiać się próbom manipulowania historią z powodów ideologicznych czy też coraz częściej czysto komercyjnych!

Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej 2019

Jak co roku, zapraszam 12 i 13 lipca do Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie, gdzie czcić będziemy pamięć o 204 cywilnych, bezbronnych ofiarach niemieckiej pacyfikacji (szczegółowy program na załączonym plakacie).

Od ubiegłego roku 12 lipca to Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej - święto państwowe ustanowione „w hołdzie mieszkańcom polskich wsi za ich patriotyczną postawę w czasie II wojny światowej – za pomoc udzielaną uciekinierom, osobom ukrywającym się przed prześladowaniami i wysiedlanym, walkę w oddziałach partyzanckich, za żywienie mieszkańców miast i żołnierzy podziemnego państwa polskiego oraz z szacunkiem dla ogromu ofiar poniesionych przez mieszkańców wsi – rozstrzeliwanych, wyrzucanych z domostw, pozbawianych dobytku, wywożonych do sowieckich łagrów i niemieckich obozów koncentracyjnych oraz na przymusowe roboty”.

Żydzi w oddziałach Armii Krajowej (2) - Izrael Czyżyk "Adam"

Skończyłem niedawno opracowanie dotyczące służby osób narodowości żydowskiej w oddziałach partyzanckich Armii Krajowej. Gdy tylko ukaże się, na pewno poinformuję na blogu. Temat niezwykle trudny i żmudny. Pomimo długotrwałych poszukiwań, wyniki kwerendy rozczarowały mnie. O niektórych Żydach z AK udało się odnaleźć jedynie informacje, które potwierdzały wyłącznie, że byli, że służyli. Historia i dokumenty o ich dalszych losach milczą.

 

Mimo wszystko należy poszukiwać i opisywać takie przypadki. Należy upowszechniać zweryfikowane informacje, które pokazują, że podczas niemieckiej okupacji możliwa była koegzystencja Żydów i Polaków. Niech te opracowania (rzetelnie przygotowane) będą przeciwwagą dla coraz częściej prezentowanych prac nie-historyków, którzy nadinterpretują, bądź piszą po prostu pod tezę, byle tylko wykazać antysemickość narodu polskiego.

Kontynuując rozpoczęty już cykl "Żydzi w oddziałach Armii Krajowej", tym razem przedstawiam sylwetkę plut. Izraela Czyżyka „Adama” vel „Adama Jemiołę”, vel „Stefana Salwowskiego”.

Nabór tekstów do gazety "Wykus" 2019

Idzie wiosna, zatem jak co roku przypominam, że podczas uroczystości na Wykusie kolportowana będzie jednodniówka „Wykus”. Stali bywalcy uroczystości tytuł znają doskonale. Od 1996 r. weterani AK oraz Ich spadkobiercy na łamach gazety przybliżają dzieje Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury", I batalionu 2 Pułku Piechoty Legionów AK oraz Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"-"Nurt".

Od lat uczestnicy partyzanckich uroczystości współtworzą nasze wydawnictwo. Dlatego także i w tym roku mam przyjemność i zaszczyt zaprosić Państwa do nadsyłania artykułów do gazety "Wykus".

Wieś jako zaplecze oporu wobec Niemców

Od pierwszych dni II wojny światowej polska wieś w sposób całkowicie wymuszony stała się w pełni zaangażowanym uczestnikiem działań zbrojnych i takim pozostała do końca konfliktu. Odegrała ważną rolę w ratowaniu bytu narodu polskiego, a także w pośredniej i bezpośredniej walce o niepodległość Polski. Jak napisał prof. Piotr Matusak, „wieś stała się oparciem dla całokształtu życia narodowego, w tym także politycznego, […] jak i masowej akcji pomocy społecznej oraz powszechnego oporu Polaków. Była też wieś ostoją walki zbrojnej”.

Mieszkańcy prowincji byli świadkami zmagań Wojska Polskiego z atakującymi kraj oddziałami armii III Rzeszy niemieckiej. I chociaż nie posiadali wyposażenia ani uzbrojenia, służyli wsparciem dla polskich żołnierzy. Podczas bitew i potyczek w trakcie wojny obronnej 1939 r. ludność wiejska w pierwszej kolejności udzielała wsparcia aprowizacyjnego dla oddziałów, które zajmowały w pobliżu swe pozycje obronne. Poza obowiązkową pomocą i wynikającą z ustawodawstwa polskiego służebnością materiałową wobec Wojska Polskiego, duża część działań była oddolną inicjatywą społeczeństwa. Chłopi dostarczali stacjonującym w ich okolicy oddziałom polskim żywność. Ponadto informowali o nietypowych sytuacjach, bądź ruchach wojsk nieprzyjacielskich. Udzielali wreszcie kwaterunku dla żołnierzy rzuconych na front. Niejednokrotnie pełnili także funkcje wozaków z własnymi podwodami oraz przewodników po dobrze znanej im okolicy.

Komiks o Jerzym Bartniku „Magiku”

„Syn Pułku” – tak mówiło się o najmłodszych, często młodocianych, żołnierzach oddziałów. Jerzy Antoni Bartnik „Magik” (1930–2011) był „Synem Pułku” Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”. Już jako nastolatek zaangażowany był w konspirację ZWZ–AK. Aresztowany razem z rodziną w podwarszawskiej Zielonce i wywieziony do katowni w al. Szucha 25 w Warszawie. Po dwóch przesłuchaniach został zwolniony jako młodociany.

   

W obawie przed kolejnym aresztowaniem wyjechał do Suchedniowa z babcią Zofią Olbrycht, pełniącą rolę długodystansowej łączniczki KG AK i Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”. Pod rozkazami por. Jana Piwnika spędził kilka miesięcy służąc w partyzanckim oddziale. W 1944 r. walczył w Powstaniu Warszawskim, za co otrzymał Order Wojenny Virtuti Militari V kl. Po latach został bohaterem książki Marii Wiśniewskiej pt. „Magik” i „Lalka”. Prawdziwa opowieść o najmłodszym kawalerze Krzyża Virtuti Militari wg Kapituły.

Ulica Józefa Czernikiewicza "Sęka" w Busku-Zdroju

W obecnych czasach, gdy odchodzą ostatni żołnierze Armii Krajowej, ważne jest by upamiętnić ich czyn zbrojny podczas II wojny światowej, ale i ciężką pracę po jej zakończeniu. Jedną z osób, które zostały docenione i uhonorowane przez społeczność, wśród której mieszkał jest śp. kpt. Józef Nikodem Czernikiewicz „Sęk”. Był żołnierzem 1 plutonu „Oseta” III Zgrupowania Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury” i I batalionu 2 Pułku Piechoty Legionów AK „Nurta”.

  

Po zakończeniu II wojny światowej na stałe zamieszkał w Busku-Zdroju. Od 1952 r. do emerytury był nauczycielem fizyki w miejscowym Liceum Ogólnokształcącym w Busku-Zdroju, gdzie pracował do emerytury. Prowadził również szkolny chór. Wychował setki mieszkańców ziemi buskiej.

Żydzi w oddziałach Armii Krajowej (1) - Halina Zawadzka "Malina"

Moje badania zbiegły się w czasie z ostatnio nagłośnioną i skomplikowaną sytuacją dotyczącą stosunków polsko-izraelskich. Kwestia poprawnego nazewnictwa niemieckich obozów koncentracyjnych funkcjonujących podczas II wojny światowej na terytorium okupowanej Polski będzie podnoszona niestety jeszcze nie jeden raz. Obok tego jak mantra przez niektóre środowiska przywoływany będzie rzekomy antysemityzm Polaków. Stając po stronie polskiej racji stanu chciałbym przedstawić sylwetki tych Żydów, którzy dzięki Armii Krajowej uniknęli śmierci z rąk niemieckich oprawców.

Pierwszą przedstawicielką religii mojżeszowej, o której chcę Państwu opowiedzieć, jest Halina Zawadzka "Malina". Urodziła się w Końskich, w rodzinie miejscowego dentysty Daniela Hipolita Kona i Leonii z d. Szpitbaum w 1924 r.

   

Nabór tekstów do gazety "Wykus" 2018

Jak co roku podczas uroczystości na Wykusie kolportowana będzie jednodniówka „Wykus”. Stali bywalcy uroczystości tytuł znają doskonale. Od 1996 r. weterani AK oraz Ich spadkobiercy na łamach gazety przybliżają dzieje Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury", I batalionu 2 Pułku Piechoty Legionów AK oraz Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"-"Nurt".

Od lat uczestnicy partyzanckich uroczystości współtworzą nasze wydawnictwo. Dlatego także i w tym roku mam przyjemność i zaszczyt zaprosić Państwa do nadsyłania artykułów do gazety "Wykus".