Mjr Marian Jan Świderski "Dąb", "Ryś", "Dzik"

Dzisiaj mija 21. rocznica śmierci jednego z najważniejszych działaczy i wieloletniego seniora Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"-"Nurt" - mjr. rez. piech. Mariana Jana Świderskiego ps. „Dąb”, „Ryś”, „Dzik”. Nie było mi dane poznać Go osobiście, ale miałem możliwość przestudiowania dokładnie Jego spuścizny kombatanckiej, Jego kronik prowadzonych z działalności Środowiska. Jako główny czynnik spajający weteranów w Górach Świętokrzyskich pozostawił dla nas nie tylko liczne pomniki, tablice pamiątkowe czy czerwcowe uroczystości na Wykusie. Pozostawił dla nas kolejny fragment testamentu Polskiego Państwa Podziemnego, o którego realizację należy dbać zawsze i wszędzie.

Józef Budzisz - błękitny żołnierz niepodległości i jego przygoda z archeologią

Dzisiaj mam dzień książek! Otrzymałem właśnie pracę Łukasza Karczmarka pt. Józef Budzisz - błękitny żołnierz niepodległości i jego przygoda z archeologią, Warszawa 2019. Kilka lat wspólnej korespondencji, wymiana materiałów i książka po cichu ukazała się i już jest do kupienia. Autorowi serdecznie gratuluję, bo musiał przekopać się przez sporo rozproszonych materiałów, a efekt jest naprawdę bardzo dobry.

Kim był tytułowy bohater książki? Jak podaje Autor, "Józef Budzisz żyjący w latach 1893-1943 był emigrantem, żołnierzem [Błękitnej Armii gen. Józefa Hallera - przyp. MJ], agronomem, a przed wszystkim pasjonatem przeszłości Gór Świętokrzyskich, skąd pochodził. Na jego ślad natrafiłem przygotowując raport dotyczący starożytnych przedmiotów metalowych odnalezionych w okolicy Drążdżewa, pow. makowski. Szukając analogii natknąłem się na inne zabytki przechowywane w zbiorach Państwowego Muzeum Archeologicznego (PMA), odkryte w Wałsnowie, pow. ostrowiecki.

Ppor. Waldemar Mariusz Szwiec "Robot"

Tyle lat prowadzę bloga Wokół Wykusu i oczywistością dla mnie jest, że, gdy piszę Wykus - myślę "Ponury", gdy piszę Końskie - myślę "Robot". Tymczasem okazuje się, że mojemu pierwszemu bohaterowi spod znaku Armii Krajowej nie poświęciłem nigdy osobnego wpisu. Owszem, było kilka książek o Jego działalności, ale na blogu jakby ubogo. Czas to nadrobić.

Podporucznik Waldemar Mariusz Szwiec vel „Ignacy Zaciętowski” vel „Ignacy Szczerbak” ps. „Dal”, „Jakub”, „Ryś”, „Robot” był synem Józefa i Kazimiery z d. Wohlgemuth, ur. 13 sierpnia 1915 r. w Chicago w Stanach Zjednoczonych. Rodzice byli działaczami polonijnymi. Ojciec jako ochotnik zgłosił się w 1917 r. do Armii Polskiej w Ameryce. Walczył we Francji w szeregach „Błękitnej Armii”, a w latach 1919–1920 w Polsce. W 1920 r. po demobilizacji sprowadził żonę i syna. Zamieszkali w Toruniu.

Ppor. Rafał Andrzej Niedzielski "Mocny", "Twardy", "Rafał"

Dzisiaj, 4 września przypada 76. rocznica śmierci jednego z najmłodszych cichociemnych żołnierzy Armii Krajowej - ppor. Rafała Andrzeja Niedzielskiego ps. „Mocny”, „Twardy”, „Rafał”, dowódcy 1 plutonu "warszawskiego" II Zgrupowania Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury". Warto zatem przedstawić jego życiorys.

Rafał Andrzej Niedzielski był synem Tadeusza i Mirosławy Wincentyny z d. Składkowskiej. Urodził się 25 maja 1923 r. w Szczebrzeszynie w powiecie zamojskim. Jego ojciec był nauczycielem i dyrektorem Seminarium Nauczycielskiego w Szczebrzeszynie, a następnie w Siedlcach. Matka była siostrą ostatniego premiera II RP gen. dyw. Felicjana Sławoja Składkowskiego. Obaj dziadkowie Rafała – Andrzej Niedzielski i Wincenty Składkowski – brali udział w powstaniu styczniowym 1863–1864 r. Rafał miał siostry Marię i Ewę.

Bohaterowie tamtego Września (cz. 11)

Jak co tydzień zapraszam Państwa przed radioodbiorniki. W najbliższą niedzielę o godz. 9.30 na falach 101,4 FM w Radiu Kielce opowiadać będziemy o „Bohaterach tamtego Września”.
   
W odcinku 11 przedstawimy sylwetkę kpt. Stanisława Michnowskiego. W 1939 r. jako ochotnik walczył w rejonie Łucka w szeregach ochotniczego oddziału dowodzonego przez płk. Stefana Hankę-Kuleszę. Jeszcze w 1939 r. w Skarżysku-Kamiennej został członkiem organizacji Orzeł Biały, potem Polski Niepodległej. Szlak bojowy zakończył w 1944 r. w szeregach Zgrupowania AK "Obroża" walcząc w Puszczy Kampinoskiej w trakcie Powstania Warszawskiego.

Z tego miejsca serdecznie pozdrawiam Pana Kapitana (rocznik 1918), który niedawno świętował swoje 100. urodziny i 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości!!!

  

„Bohaterowie tamtego Września” to cykl dokumentalny poświęcony żołnierzom Kielecczyzny, którzy brali udział w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku.

Bohaterowie tamtego Września (cz. 10)

Jak co tydzień zapraszam Państwa przed radioodbiorniki. W najbliższą niedzielę o godz. 9.30 na falach 101,4 FM w Radiu Kielce opowiadać będziemy o „Bohaterach tamtego Września”.
  
W odcinku 10 przedstawimy sylwetkę mjr. Jerzego Oskara Stefanowskiego ps. "Stiopa", "Oskar", "Habdank". Podczas wojny obronnej 1939 r. pełnił funkcję dowódcy plutonu technicznego 113 kompanii broni pancernej. Oddział ppor./por. J. O. Stefanowskiego, wchodzący w skład Zgrupowania „Brześć”, osłaniał twierdzę od strony stacji kolejowej Czeremcha. W 1943 r. był dowódcą 2 plutonu I Zgrupowania Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury". W 1944 r. dowodził spec-grupą w Oddziale Partyzanckim 2 pp Leg. AK, a następnie 4 kompanią I batalionu 2 pp Leg. AK.

   

„Bohaterowie tamtego Września” to cykl dokumentalny poświęcony żołnierzom Kielecczyzny, którzy brali udział w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku.

Bohaterowie tamtego Września (cz. 8)

Jak co tydzień zapraszam Państwa przed radioodbiorniki. W najbliższą niedzielę o godz. 9.30 na falach 101,4 FM w Radiu Kielce opowiadać będziemy o „Bohaterach tamtego Września”.
   
W odcinku 8 przedstawimy sylwetkę plut. pchor. rez. art. Stanisława Leśniaka „Zimnego”. W 1939 r. zmobilizowany został do 2 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów w Kielcach. W konspiracji był dowódcą placówki ZWZ-AK w Czermnie, a następnie komendantem Podobwodu AK Czermno.

     

„Bohaterowie tamtego Września” to cykl dokumentalny poświęcony żołnierzom Kielecczyzny, którzy brali udział w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku.

Bohaterowie tamtego Września (cz. 7)

Jak co tydzień zapraszam Państwa przed radioodbiorniki. W najbliższą niedzielę o godz. 9.30 na falach 101,4 FM w Radiu Kielce opowiadać będziemy o „Bohaterach tamtego Września”.
   
W odcinku 7 przedstawimy sylwetkę ppor. Witolda Stefana Waligórskiego „Witka”, „Zbigniewa”, „Wujka”. W 1939 r. był dowódcą oddziałów Dywersji Pozafrontowej na Podhalu. W 1943 r. pełnił funkcję oficera informacyjnego Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury".

  

„Bohaterowie tamtego Września” to cykl dokumentalny poświęcony żołnierzom Kielecczyzny, którzy brali udział w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku.

Bohaterowie tamtego Września (cz. 6)

Jak co tydzień zapraszam Państwa przed radioodbiorniki. W najbliższą niedzielę o godz. 9.30 na falach 101,4 FM w Radiu Kielce opowiadać będziemy o „Bohaterach tamtego Września”.
   
W odcinku 6 przedstawimy sylwetkę por. Józefa Kurka „Halnego”, „Bronisława”. Do 1939 r. był dowódcą 2 plutonu 4 kompanii II batalionu 73 Pułku Piechoty; podczas wojny obronnej 1939 r. pełnił funkcję dowódcy samodzielnego plutonu przeciwgazowego Rezerwowego 201 Pułku Piechoty, a w 1944 r. - dowódcy I batalionu Jędrzejowskiego Pułku Piechoty AK.

  

„Bohaterowie tamtego Września” to cykl dokumentalny poświęcony żołnierzom Kielecczyzny, którzy brali udział w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku.

100 postaci na 100-lecie Niepodległej. Poczet zasłużonych dla Ziemi Koneckiej

Tym razem zapraszam Państwa do Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy Końskie im. Cezarego Chlebowskiego na promocję słownika biograficznego wydanego w stulecie odzyskania niepodległości. Pod redakcją dyrektora biblioteki Dariusza Kowalczyka duży zespół autorów przygotował opracowanie pt. 100 postaci na 100-lecie Niepodległej. Poczet zasłużonych dla Ziemi Koneckiej.

W tomie znalazły się również przygotowane przeze mnie hasła dotyczące żołnierzy Armii Krajowej związanych z Ziemią Konecką:

Bohaterowie tamtego Września (cz. 5)

Jak co tydzień zapraszam Państwa przed radioodbiorniki. W najbliższą niedzielę o godz. 9.30 na falach 101,4 FM w Radiu Kielce opowiadać będziemy o „Bohaterach tamtego Września”.
   
W odcinku 5 przedstawimy sylwetkę ppor. art. plot. Lucjana Januszewskiego "Longina" - uczestnika bitwy pod Kockiem, dowódcy 1 plutonu 5 kompanii "Barwy Białe" II batalionu 2 Pułku Piechoty Legionów AK.

  

„Bohaterowie tamtego Września” to cykl dokumentalny poświęcony żołnierzom Kielecczyzny, którzy brali udział w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku.

Zmarł Lucjan Krogulec "Lutek"

„Ponury” i „Nurt” zwołali kolejną zbiórkę w Niebie… Dzisiaj nad ranem, 23 stycznia 2019 r., w Siedlcach w wieku 97 lat zmarł ppor. Lucjan Krogulec „Lutek”.

  

W 1943 r. był żołnierzem Oddziału Partyzanckiego AK „Chłopcy z lasu”, a następnie 1 plutonu I Zgrupowania Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”, w 1944 r. służył w 1 drużynie 1 plutonu 2 kompanii I batalionu 2 pułku piechoty Legionów AK. Po II wojnie światowej zaangażowany był w działalność konspiracji poakowskiej w rejonie Skarżyska-Kamiennej, a następnie Złotowa na Pomorzu.

 

Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny, t. V

Dzisiaj kolejna książka, którą chciałbym Państwu zarekomendować. Nakładem Instytutu Pamięci Narodowej ukazał się właśnie V tom pracy pod redakcją Kazimierza Krajewskiego pt. Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny.

Jak napisano na stronie IPN, "piąty tom słownika zawiera 121 biogramów ludzi, którzy nie pogodzili się z powojenną rzeczywistością i w najtrudniejszych czasach prowadzili walkę o niepodległą Polskę. Znajdziemy wśród nich przedstawicieli wszystkich chyba działań powojennej konspiracji: oficerów i żołnierzy struktur poakowskich (Delegatury Sił Zbrojnych i Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”), obozu narodowego (Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego), a także uczestników ruchu ludowego i piłsudczyków. Publikacja pozwala zrozumieć ich motywacje i drogi życiowe, a także formy oraz skalę oporu przeciw komunistycznej władzy w latach czterdziestych i pięćdziesiątych.

Cmentarz Partyzancki w Kielcach

Moją bibliotekę zasiliła kolejna wartościowa pozycja. Otrzymałem dzisiaj egzemplarz książki pt. Cmentarz Partyzancki w Kielcach autorstwa Teresy i Zdzisława Sabatów.

Niezwykle szczegółowe opracowanie zawiera wykaz wszystkich poległych i pomordowanych podczas II wojny światowej, którzy spoczywają na Cmentarzu Partyzanckim przy ul. ks. Piotra Ściegiennego w Kielcach. Praca została oparta na materiałach źródłowych, protokołach ekshumacyjnych i dokumentacji administracyjnej.

Dla osób zainteresowanych losami żołnierzy Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK niewątpliwie książka ta powinna być jedną z obowiązkowych lektur. Dlatego mam dla Państwa jeden egzemplarz. By wziąć udział w konkursie, wystarczy udostępnić ten post dalej do 18 stycznia br. włącznie.

Zmarł Henryk Fąfara "Sokolik"

"Ponury" i "Nurt" znów w Niebie zwołali zbiórkę... Dzisiaj rano zmarł Henryk Fąfara "Szczygieł", "Sokolik", jeden z najmłodszych żołnierzy Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury".

  

Henryk Fąfara urodził się 15 czerwca 1929 r. we Wzdole Rządowym w gm. Bodzentyn w pow. kieleckim w rodzinie Józefa i Heleny. Uczył się w Szkole Powszechnej we Wzdole Rządowym. W chwili wybuchu II wojny światowej miał 10 lat. Podczas wojny obronnej 1939 r. w walkach pod Warszawą poległ jego brat Stanisław. Chcąc pomścić brata, w 1943 r. wstąpił do oddziału GL im. Ziemi Kieleckiej pod dowództwem ppor. Ignacego Robba „Narbutta”. Chcąc dostać się do oddziału, skłamał odnośnie swojego wieku. W oddziale otrzymał pseudonim „Szczygieł”. Przygoda z partyzantką skończyła się, gdy odnalazła go w leśnym obozie matka i wyjawiła prawdę dowódcy. Na pewien czas powrócił do rodzinnego domu.

Zmarła Lucyna Jerka "Żywia"

Lucyna Jerka "Żywia"(źródło: Muzeum
Powstania Warszawskiego)

Dzisiaj, 17 listopada 2018 r. w Warszawie zmarła sanitariuszka Lucyna Jerka z d. Korzhals "Żywia". Żyła 93 lata. Podczas Powstania Warszawskiego służyła jako w punkcie opatrunkowym przy ul. Oszmiańskiej w 2 Rejonie VI Obwodu Praga Okręgu Warszawskiego AK. Po kapitulacji powstania trafiła razem z siostrą na Kielecczyznę, we Włoszczowskie.

Znalazły schronienie w domu innej rodziny wypędzonej wcześniej z Poznańskiego. Około listopada 1944 r. nawiązały bezpośredni kontakt z pozostającymi w tym rejonie żołnierzami rozformowanego już 2 Pułku Piechoty Legionów AK. Jako sanitariuszka została skierowana do pomocy w szpitaliku w Dzierzgowie k. Jędrzejowa. Placówka ta oficjalnie działała pod auspicjami Rady Głównej Opiekuńczej. Faktycznie była jednak schronieniem dla żołnierzy AK chorych i rannych w bitwach pod Lipnem i Chotowem w ostatnich dniach października 1944 r.

XXVIII Konferencja naukowa "Polskie zmagania o niepodległość w XX wieku"

Emigracja zarobkowa przełomu XIX i XX w., "Błękitna Armia", wojna polsko-bolszewicka, handel artykułami tytoniowymi, złotnictwo i galwanizacja, branża rozrywkowa na najwyższym poziomie, wioślarstwo, pływactwo, loże masońskie, wywiad wojskowy, ratowanie życia, pobyt w obozie jenieckim, ukrywanie brytyjskich i amerykańskich jeńców, służba w szeregach AK, działalność polityczna, społeczna i charytatywna, a wreszcie odwaga do czynów nieprzeciętnych. Dla mnie były to same nieznane wcześniej fakty, informacje i odkrycia. By o tym wszystkim opowiedzieć będę miał tylko 30 minut... Tak w skrócie przedstawia się mój referat pt. Rodzina Szwieców - mieszkańcy toruńskich Rybaków.

 

Będę miał zaszczyt wygłosić go na nadchodzącej wielkimi krokami XXVIII Konferencji naukowej "Polskie zmagania o niepodległość w XX wieku", organizowanej 16 listopada 2018 r. w Toruniu przez Fundację Generał Elżbiety Zawackiej oraz Instytut Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (którego jestem absolwentem).

Zygmunt Fudala "Hipek" - brat Terencjusz OFM Conv.

św. o. Maksymilian Kolbe
(źródło "Gość Niedzielny")

 

Dzisiaj – 19 października – obchodzimy po raz pierwszy Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych. Święto państwowe zostało ustanowione 4 października 2018 r. przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej święto „w hołdzie Duchownym Niezłomnym – bohaterom, niezłomnym obrońcom wiary i niepodległej Polski”.

 

Chciałbym Państwu z tej okazji przybliżyć postać jednego z duchownych, który służył w szeregach Oddziału Partyzanckiego AK „Chłopcy z lasu” pod dowództwem ppor. Euzebiusza Domoradzkiego „Grota”.

Zmarł Jacek Edward Wilczur "Kazik Lwowiak"

25 września 2018 r. w Warszawie zmarł Jacek Edward Wilczur „Kazik Lwowiak”. W 1943 r. był żołnierzem II Zgrupowania ppor. cc. Waldemara Szwieca „Robota” w Zgrupowaniach Partyzanckich AK „Ponury”. W 1944 r. służył w oddziale Batalionów Chłopskich ppor. Stefana Madeja „Jerzego”, a podczas akcji „Burza” był już w I batalionie 2 Pułku Piechoty Legionów AK kpt. cc. Eugeniusza Kaszyńskiego „Nurta”. Po wojnie przez chwilę był w „ludowym” Wojsku Polskim, zbiegł za granicę i służył w 1 Dywizji Pancernej gen. dyw. Stanisława Maczka.

Zmarł Zdzisław Dydo "Bliski"

„Ponury” i „Nurt” zwołali po raz kolejny zbiórkę w Niebie… 15 września 2018 r. w wieku 94 lat zmarł Zdzisław Dydo „Bliski”, żołnierz 4 kompanii I batalionu 2 Pułku Piechoty Legionów AK i jeden z ostatnich na Kielecczyźnie członków Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". W takiej sytuacji, jak zawsze wspomnieć chcę Zmarłego, tym razem bliskiego mi człowieka, którego jak dziadka traktowałem.

Zdzisław Dydo urodził się 8 sierpnia 1924 r. w Opatowie w rodzinie Wincentego i Józefy z d. Religi. Do II wojny światowej ukończył dwie klasy gimnazjum, a następnie przysposobił się do zawodu ślusarza.