Polskie Państwo Podziemne na Kielecczyźnie. Colloquium II

Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach i Instytut Historii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach zapraszają na na konferencję Cywilno-wojskowe struktury Polskiego Państwa Podziemnego na Kielecczyźnie (1939-1945). Colloquium II. Spotkanie odbędzie się 27 października 2015 r. (wtorek) w auli Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach przy ul. Żeromskiego 5. Program konferencji znajdą Państwo poniżej.

Rocznica śmierci kpr. pchor. "Oseta"

72 lata temu, 6 sierpnia 1943 r. w rejonie Piekła Dalejowskiego zginął najmłodszy dowódca wchodzącego w skład Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury". Mam nadzieję, że niebawem będą mogli zapoznać się Państwo z obszerną biografią "Oseta", która do druku powinna trafić na początku 2016 r. Tymczasem chciałbym przedstawić moje ustalenia związane z tragicznymi okolicznościami w lasach dalejowskich.

Kadra dowódcza Okręgu Radomsko-Kieleckiego ZWZ-AK cz. II (zaproszenie)

Radomska Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej i Miejska Biblioteka Publiczna w Radomiu zapraszają do udziału w II edycji konferencji naukowej pt. Kadra dowódcza Okręgu Radomsko-Kieleckiego ZWZ-AK "Jodła" w latach 1939-1945.
    
Celem tego przedsięwzięcia jest pochylenie się nad drogami życiowymi osób, które w okresie okupacji niemieckiej służyły – w stopniach oficerskich – we wszystkich strukturach Okręgu „Jodła”. Chociaż założenia konferencji kładą akcent na ten właśnie czas, interesują nas również wydarzenia mające miejsce przed Wrześniem 1939 r. oraz losy bohaterów referatów w okresie powojennym.

Wykus z policyjnej perspektywy

Po 1990 r. na Wykusie, z inicjatywy weteranów "Ponurego" i "Nurta" zaczęli pojawiać się funkcjonariusze Policji. Dzisiaj ich widok nikogo nie dziwi. Część z nich oczywiście przybywa na Wykus z obowiązku. Część zaś dlatego, że również utożsamia się z tradycją walk Armii Krajowej, z legendarnymi postaciami cichociemnych i ich żołnierzy. Dzisiaj na blogu Wokół Wykusu oddajemy głos jednej z funkcjonariuszek Policji, która należy do tej drugiej grupy:

„Opowiadania partyzanta” według M. Wańkowicza

„Michał Bajsa nie jest literatem. Ale literat wiele może się od niego nauczyć”

Melchior Wańkowicz 

W nawiązaniu do planowanej publikacji oryginalnej wersji Opowiadań partyzanta autorstwa Michała Basy i sugestii co do jej zrecenzowania pragnę przypomnieć, iż dzieło to, jeszcze zanim ukazało się w formie książkowej, zwróciło uwagę Melchiora Wańkowicza. W swojej książce Wojna i pióro (I wydanie w 1974 r.) w szerokim ujęciu traktującej o pracy reportera wojennego oraz stylu reportażu na przestrzeni dziejów, pisarz poświęcił mu rozdział pt. Chłopski reportaż (autor Na tropach Smętka przekręcił przy tym nazwisko „Mściciela”, co zauważyć można w zamieszczonym na wstępie cytacie). Wańkowicz wysoko ocenił twórczość Basy, przytaczając obszerny fragment opisujący przeżycia bohatera podczas październikowej obławy na Wykus.

Stosunki „Ponurego” z partyzantką radziecką na Nowogródczyźnie

Sytuacja Armii Krajowej na kresach północno-wschodnich w 1944 roku była niezwykle skomplikowana. Oprócz oczywistego przeciwnika, jakim był niemiecki okupant, którego zwalczanie było jak najbardziej uzasadnione, występował problem partyzantki radzieckiej. Sowieci pod sztandarami walki z Niemcami, dość często dopuszczali się akcji przeciwko oddziałom akowskim oraz polskiej ludności cywilnej. Jednym z oficerów, który musiał się zmierzyć z tym problemem był por. Jan Piwnik „Ponury” – dowódca VII batalionu 77 pułku piechoty AK. 

Michał Basa i "Opowiadania partyzanta"

W przeddzień uroczystości na Wykusie chciałbym Państwu przedstawić kolejną ważną inicjatywę zrealizowaną przez rodzinę żołnierzy "Ponurego" i "Nurta". Na naszym blogu przedstawialiśmy już działania krewnych Feliksa Konderki "Jerzego", Zbigniewa Tatomira "Korczaka", czy Jerzego Oskara Stefanowskiego "Habdanka".
  

Tym razem chciałbym Państwu przedstawić inicjatywę Adama Basy - wnuka Michała Basy "Mściciela", żołnierza oddziału ochrony radiostacji ppor. Jana Kosińskiego "Inspektora Jacka". Jego postać na naszym blogu przedstawiła dawno temu Aleksandra Lubczyńska.

Zmarł Henryk Pawelec "Andrzej"

Henryk Pawelec "Andrzej"
(foto Stanisław Dudek)

W sobotę 30 maja br. zmarł mjr Henryk Pawelec "Andrzej" - jeden z twórców oddziału AK "Wybranieccy", dowódca zwiadu konnego I batalionu 4 pułku piechoty Legionów AK, w 1945 r. dowódca oddziału "Nie" w rejonie Bodzentyna, a następnie żołnierz 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. Był kawalerem Orderu Wojennego Virtuti Militari V kl. W 1994 r. dzięki jego staraniom na Wykus sprowadzone zostały prochy mjr. cc. Eugeniusza Kaszyńskiego "Nurta". Cześć Jego pamięci! 

 

Pogrzeb śp. Henryka Pawelca odbędzie się 5 czerwca o godz. 14.00 w kościele garnizonowym przy ul. Chęcińskiej w Kielcach. Po mszy św. doczesne szczątki śp. "Andrzeja" zostaną odprowadzone na cmentarz komunalny w Cedzynie. 

  

Zgodnie z ceremoniałem wojskowym, Kawalerowi Orderu Wojennego Virtuti Militari przysługuje asysta honorowa pododdziału Wojska Polskiego z udziałem orkiestry wojskowej oraz oddaniem salwy honorowej nad grobem.