Odznaka Środowiska Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"-"Nurt"

Odznaka Środowiska "Ponury"-"Nurt"
(foto Marek Jedynak)

Przedstawiam Państwu temat, który niestety należy stale przypominać. Powodem tego jest prawdopodobnie uniwersalność, prostota, klasyka i to coś, co posiada ta piękna odznaka...

   

Weterani oddziałów partyzanckich Armii Krajowej płk. Jana Piwnika „Ponurego” i mjr. Eugeniusza Kaszyńskiego „Nurta” przywiązani byli do wzorców wyniesionych z okresu Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej. Jako skupisko ludzi wywodzących się z jednej formacji zbrojnej, pragnęli wyróżniać się na tle pozostałych grup kombatanckich. Te tendencje dodatkowo powiększała ich niezależna działalność w Środowisku Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”–„Nurt”. Umożliwiła im to znana dziś w Polsce i bezbłędnie kojarzona odznaka. Świadczy to o jej uniwersalności, trafnym wyborze i przede wszystkim prostocie elementów, z których się składa.

Likwidacja gwardzistów z oddziału „Tanka”

Sekcja CKM z II Zgrupowania,
(fot. BIP KG AK)

Pod koniec 1943 r. głównym przeciwnikiem oddziałów akowskich na terenie GG były wojskowe i policyjne formacje niemieckie oraz wschodnie oddziały kolaboracyjne. Niestety zdarzały się przypadki zbrojnych starć z grupami komunistycznej Gwardii Ludowej. 8 grudnia 1943 r. w pobliżu Starego Skoszyna na Kielecczyźnie bojcy z oddziału GL im. „Zawiszy Czarnego”, pod dowództwem ppor. Zenona Kołodziejskiego „Tanka”, aresztowali żołnierzy Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”. Po odsieczy ludzi „Ponurego”, zostali postawieni przed sądem oficerskim. Za rabunki na mieszkańcach wsi oraz zatrzymanie bezbronnych akowców 5 gwardzistów rozstrzelano.

Obchody 100. rocznicy urodzin "Habdanka" i "Mariańskiego"

Miejskie Centrum Kultury w Skarżysku-Kamiennej i Stowarzyszenie Pamięci Świętokrzyskich Zgrupowań Partyzanckich AK "Ponury"-Nurt" zapraszają w dniu 24 kwietnia br. na konferencję popularno-naukową z okazji 100. rocznicy urodzin oficerów Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury” i I batalionu 2 pułku piechoty Legionów AK "Nurta" Stanisława Pałaca "Mariańskiego" i Jerzego Oskara Stefanowskiego "Habdanka".

Stanisław Pałac "Mariański"

Stanisław Pałac "Mariański"
(foto Feliks Konderko)

Idąc tropem biografii żołnierzy "Ponurego" i "Nurta" chciałbym przedstawić Wam niezwykle interesujący artykuł o kpt. Stanisławie Pałacu "Mariańskim" autorstwa Sławomira Maszewskiego z Żyrardowa. Tam właśnie ostatnie lata życia spędził "Mariański" jako... Nie będę uprzedzał faktów. Życie jest ciekawe samo w sobie, a zatem... 

A gdy strzały umilkły nareszcie,

Nikt im laurów nie kładł na głowy,
Nikt kwiatami nie witał ich w mieście,
Nie przygrywał im hymn narodowy (…)
Kajać im się kazali po sądach
I za własną tłumaczyć się krew,
Jak psy kryć się musieli po kątach,
W piersiach tłumiąc rozterkę i gniew…

„Andrzej” Andrzej Gawroński
Melbourne, czerwiec 1981

Bohaterów przeszłości kreuje legenda. Okoliczności polityczne, ludzkie ambicje i ciekawość kreślą sylwetki jednowymiarowych postaci wypełniających karty wspomnień i podręczników. Ludzi, którzy nie upomnieli się o należne im miejsce ze skromności, a może po prostu dlatego, ze nie widzieli w swoim życiu nic niezwykłego, Historia nie lubi. Umieszcza ich na poboczu. Pozostają jedynie w pamięci najbliższych. Jak wielu z nich należałoby jeszcze ocalić od zapomnienia?