Przed „Ponurym” był Jaś Piwnik

Jan Piwnik w wieku 8 lat
(Ze zbiorów Kwatery Majora "Ponurego"
w Janowicach)

31 sierpnia 2017 r. przypada 105. rocznica urodzin jednego z najsłynniejszych cichociemnych, legendarnego dowódcy partyzanckiego z Gór Świętokrzyskich i Nowogródczyzny, płk Jana Piwnika „Ponurego”. Nim jednak Piwnik stał się legendą był synem, bratem, uczniem.

Przyszedł na świat dwa lata przed wybuchem I wojny światowej w rodzinie Jana i Zofii Piwników w Janowicach koło Opatowa. Był ich drugim dzieckiem. Starsza od niego o trzy lata była siostra Agnieszka, w 1917 r. urodziła się siostra Katarzyna, a w 1921 r. brat Józef. Oprócz tego trzy córki Piwników zmarły we wczesnym dzieciństwie.

Zasady stosowania kryptonimów i szyfrów...

Z perspektywy ponad 70 lat od zakończenia II wojny światowej, w chwili gdy żyje coraz mniej świadków tamtych zdarzeń, dla historyka niezwykle ważna staje się praca ze źródłami pierwotnymi. Takimi są m.in. dokumenty organizacyjne Armii Krajowej, wytworzone przez poszczególne struktury Sił Zbrojnych w Kraju.

  

Dużym problemem jest ich znikoma liczba. Nie można też ustalić stanu procentowego ocalałych materiałów. Zachowały się przede wszystkim w archiwach państwowych, a niekiedy w rękach osób prywatnych, które nie zawsze zdają sobie sprawę z rangi posiadanych zbiorów. Odnalezienie dokumentów jest tylko połową sukcesu, gdyż nierzadko okazuje się, że korespondencja organizacyjna została zaszyfrowana lub zapisana z użyciem kryptonimów. W pierwszym przypadku bez właściwego klucza nie można sobie poradzić. Ciąg literowo-liczbowy dla osoby nieposiadającej podstawowej wiedzy i umiejętności z zakresu kryptografii jest praktycznie nie do odcyfrowania.

Zapraszam do Academii (2)

W lutym 2017 r. zapraszałem Państwa do korzystania z serwisu Google Academia.edu. Ponawiam propozycję, gdyż profil został uporządkowany i dołożyłem kilkanaście nowych opracowań. 

  

Artykuły naukowe (często w trudno dostępnych periodykach) udostępniłem w całości. Prace o charakterze monograficznym prezentuję natomiast w wersji demo, bezpłatnie 

Konecki Wrzesień 2017

Gotowi do szkoły? Nim na dobre rozpocznie się nowy rok szkolny, zapraszam serdecznie do Końskich na uroczystości "Koneckiego Września". Tradycyjne kombatanckie uroczystości odbędą się w dniach 2-3 września 2017 r. (sobota i niedziela). Szczegółowy program znajdą Państwo w rozszerzeniu wiadomości.

 
Samorząd Miasta i Gminy Końskie zaprasza na obchody "Koneckiego Września" 2017, które odbędą się w dniach 2-3 września 2017 r.

Komendant "Gryf" i jego żołnierze

Dzisiaj w moje ręce - bezpośrednio od Autora - trafiła książka Ireneusza S. Pietraszka, Komendant "Gryf" i jego żołnierze. Szkice do biografii Pawła Stępnia "Gryfa" (1911-1968). Historia dowodzonych przez niego struktur konspiracyjnych i oddziałów partyzanckich, Kielce 2017. O pracy pisaliśmy już w tegorocznym numerze "Wykusu". Premiera miała miejsce 23 czerwca br. w Wojewódzkim Domu Kultury w Kielcach, który też jest wydawcą.

Jak można przeczytać w relacji z premiery, książka to efekt 12 lat drobiazgowej, pionierskiej w wielu obszarach pracy naukowej Ireneusza Pietraszka. Publikacja ta stanowi

73. rocznica akcji "Burza" i bitwy pod Pielaszowem w Sandomierzu

Serdecznie zapraszam na obchody 73. rocznicy akcji "Burza" oraz bitwy pod Pielaszowem w Sandomierzu. W ramach tegorocznych uroczystości organizowanych przez Marka Bronkowskiego - Burmistrza Sandomierza oraz Koło Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Sandomierzu tradycyjne niedzielne (30 lipca) nabożeństwo w kościele pw. św. Józefa oraz oddanie hołdu poległym na Cmentarzu Katedralnym w Sandomierzu poprzedzi sobotnie (29 lipca, godz. 16:00) spotkanie w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Sandomierzu.

Rozpocznie je referat dr. Piotra Sławińskiego poświęcony historii sztandaru 2 pułku piechoty Legionów AK. Autor zarysuje etapy jego powstania, będziemy mogli również spojrzeć na sztandar jako na jeden z ważniejszych elementów upamiętniania historii Armii Krajowej. Drugi referat stanowić będzie podsumowanie prowadzonej przeze mnie kwerendy archiwalnej poświęconej sylwetkom poległych i zamordowanych w bitwie pod Pielaszowem. W trakcie wystąpienia przyjrzymy się odnalezionym źródłom i cennym pamiątkom związanym z żołnierzami "Swojaka". Wspólnie zastanowimy się również nad kierunkiem dalszych poszukiwań.

Zapisy terroru

Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego zaprasza na premierę publikacji w internetowym portalu „Zapisy Terroru” pierwszych pięciuset zeznań świadków z czasów okupacji niemieckiej z Kielc i Kielecczyzny.
 
Konferencja prasowa z udziałem Podsekretarz Stanu w MKiDN dr hab. Magdaleny Gawin, władz lokalnych i przedstawicieli Ośrodka odbędzie się we wtorek 20 czerwca o godzinie 12:30 w Muzeum Narodowym w Kielcach (pl. Zamkowy 1). Jest to jeden z elementów dwudniowego wydarzenia (20 czerwca i 1 lipca), przybliżającego Kielczanom historię związaną z terrorem, jaki miał miejsce na ziemi świętokrzyskiej w XX wieku.

Kielecczyzna to pierwsze miejsce poza Warszawą, do którego Ośrodek dociera ze swoim głównym projektem. „Zapisy Terroru” to internetowa, polsko-angielska baza świadectw, zawierająca relacje obywateli polskich, którzy podczas II wojny światowej doświadczyli cierpienia ze strony dwóch totalitaryzmów: niemieckiego i sowieckiego.

Zmarła Henryka Żelazko "Emilia"

Matko z Wykusu, co z poszumu puszczy Twa korona,

Przyjmij Ją do Swego grona...

Dzisiaj smutna wieść dotarła do nas. Jak powiadomiła nas rodzina, 3 czerwca br. zmarła ppor. Henryka Żelazko z d. Pasternak "Emilia". Podczas II wojny światowej była łączniczką i sanitariuszką kompanii AK Kunów. W latach osiemdziesiątych XX w. zasłynęła wierszami, w których oddawała cześć żołnierzom Armii Krajowej. Jej najsłynniejszym utworem na zawsze pozostanie Litania świętokrzyska, którą niejednokrotnie można usłyszeć podczas partyzanckich uroczystości.